woensdag 7 juni 2017

Het lot van de moordenaar - Robin Hobb

*waarschuwing: spoilers in overvloed - dit is niet echt een recensie, maar eerder een persoonlijke uiteenzetting van de emoties en besluiten die ik had in reactie op dit boek*

Holy crap. Ik dacht begin vorige week: ik ben benieuwd wat ik allemaal aan leuke dingen ga inplannen rondom het schrijven deze week, zoals sociaal contact en dergelijke. Ik wist dat op vrijdag het nieuwste boek van Robin Hobb zou uitkomen. Iets fluisterde me in dat het er dinsdag al zou zijn, en nadat ik de warrige informatie hierover op internet had gecheckt, besloot ik maar gewoon op de fiets te stappen om te kijken of het boek in de boekwinkel lag. Het boek was er. Ik beschermde het als een baby op de terugweg. Onderweg vloog er een bij op mijn buik (Bij is één van de hoofdpersonen). Gesterkt door deze flow begon ik warm en tevreden te lezen. Koud en emotioneel getraumatiseerd legde ik het weer weg, in de kleine uurtjes van de nacht op donderdag en vrijdag. Daar ging mijn week: volledig geabsorbeerd door het lezen en beleven van dit boek.

Ik ben er nog steeds niet over uit of ik het een goed boek vond of niet. (Edit: ik ben er over uit: ik vond het geen goed boek.) Feit is dat het behoorlijk wat met me heeft gedaan. Ik kon mijn verplichtingen niet eens nakomen - maar goed, als het op sociale verplichtingen aankomt heb ik in deze levensfase sowieso geen grote talenten - en kwam terecht in een waar rouwproces. Ik heb nog nooit nachtrust verloren over de dood van een echt persoon, hoeveel ik ook van hen hield, maar door dit boek heb ik die nacht geen oog dicht kunnen doen.

Ik ben al tien jaar een trouwe Robin Hobb-fan. Zij is degene die mijn droom om schrijfster te worden heeft gevoed en gevormd, samen met Tolkien en J.K. Rowling. Doordat ik Het Lot van de Nar voor de tweede keer uitlas op achttienjarige leeftijd, en niet wist wat ik met al mijn inspiratie aanmoest, begon ik aan het verhaal dat ik jaren later weer heb opgepakt, en waar ik nu weer zo hard mee bezig ben. Het is een directe respons op de wereld van Robin Hobb en als je het ooit leest, zul je zien hoe, want ik heb het niet direct verborgen. Zo is de ene hoofdpersoon een nar (want dat vind ik zo'n leuke rol) en is identiteit één van de thema's van het verhaal. Zelfs de magie is gelijkend - shite, dat blijkt nu, nu die tot de oorsprong terug is gevolgd naar dat zilver. Vreemd genoeg zijn er meer overeenkomsten (zoals tussen Bij en mijn eigen hoofdpersoon), terwijl ik die toentertijd nog niet kon weten, en die ik al in mijn eigen verhaal had verwerkt vóór Hobb het vervolg van de serie had uitgebracht - Big Magic... Ik heb wel meer van zulke synchroniciteiten rondom mijn schrijfproces meegemaakt, ook toen ik out of the blue het boek van een bevriende schrijver mocht proeflezen dat eveneens een soortgelijke hoofdpersoon had.

Hoe dan ook, de boeken van Robin Hobb betekenden veel voor me. Niet alleen in mijn proces als schrijfster, maar ook als veilige haven in mijn tienertijd, toen ik niet bepaald lekker in mijn vel zat. Nu was het andersom: ik zat wél lekker in mijn vel, en het boek was verre van een veilige haven. Sterker nog, het begaf zich naar een heel onveilige haven. Haha, leuk grapje. Spoiler.

Ik heb gelukkig een aantal supportsystemen op internet gevonden (a.k.a. facebookgroepen en fora) waar ik ontdekte dat ik niet de enige was die het zo'n heftig boek vond, en zeker niet de enige die zich teleurgesteld voelde. Tweedehands PTSD, zoals Doreen Virtue zegt: trauma door getuige te zijn van het trauma dat een ander overkomt. Je lichaam maakt geen verschil tussen de tranen om iets dat je niet echt overkomt, en de tranen om iets dat je wel echt overkomt. En over 'echt' valt ook te twisten, en daarbij haal ik graag dat citaat van J.K. Rowling aan, geparafraseerd naar het Nederlands: 'natuurlijk speelde het zich af in je hoofd, maar maakt dat het minder echt?'

Ik was rauw en een emotioneel wrak, kan ik wel zeggen, zonder te overdrijven. De hele dag kwamen er half-verwerkte scenes bovendrijven, waar ik niet meer de emotionele capaciteit voor had. Ik liep rond met slaapgebrek en ging door alle fases van rouw heen: eerst verdriet, toen ontkenning, onderhandeling, boosheid, en uiteindelijk acceptatie. Ik heb behoorlijk veel online gerant. Uiteindelijk besloot ik dat ik het boek, de personages en de keuzes van de schrijfster wilde begrijpen, en dat ik in ieder geval vrede wou hebben met de manier waarop Hobb haar serie over de Ouderlingen heeft afgerond. Ik hoefde het niet leuk te vinden, als ik me er maar mee kon verbinden. En dat heb ik gedaan, in een lange tekst (eerst even lid van de facebookgroep worden als je 'm wilt lezen) waarin ik probeerde het vanuit een ander perspectief te zien. Tot mijn verrassing werd mijn 'dissertation' (geen idee wat dat is, maar zo werd het door iemand genoemd) geliket door de britse editor van Robin Hobb, die al 20 jaar met haar samenwerkt. In mijn hoopvolle brein valideerde dit natuurlijk keihard mijn eigen proces als schrijfster en kreeg ik allemaal triomferende visoenen over publicatie, om deze fortuinlijke gebeurtenis volledig uit te melken, Wet van Aantrekking-gewijs.

Het was echter bijzonder hoezeer mijn schrijfproces tijdens en na het lezen van dit boek onverstoord bleef. Ik werd niet van mijn sokken geblazen door de superioriteit van Robin Hobb's kunde, zoals dat me vroeger wel gebeurde. Ik maakte eerder een aantal beloftes aan mezelf - nooit ga ik zoveel geweld gebruiken om mijn ongenoegen over de staat van de wereld uit te drukken, seks vind ik wél belangrijk als culminatie van liefde, donker realisme is prima als het maar tot heling leidt - waarmee ik me juist afzette tegen Hobb. Ik neem aan dat dit een belangrijke mijlpaal is: je afzetten tegen je idool en beseffen dat je alleen kunt staan.

De dingen waar ik het meest onzeker over ben in mijn boek - mijn openlijke beschrijving van seksualiteit en spiritualiteit (ik heb het zelfs over overgave aan het goddelijke) - zijn juist de dingen waar ik het meeste over te zeggen heb. Doordat mijn idool niet direct een verheven of seksuele climax in het einde van haar verhaal had verweven (daar valt over te twisten, maar omdat het vanuit Bij's perspectief werd beschreven voelde ik er in ieder geval niet veel van), besefte ik hoezeer ik dit wél wil. Ik wil heling bereiken met mijn boek, niet nog meer schade aanrichten in de wereld. Ik wil hoop geven, geen angst. Daarmee veroordeel ik niet dat andere schrijvers (zoals horrorschrijvers) juist wel angst willen opwekken. Moeten ze doen, dat is hun motivatie. Stukje Human Design, er zijn 6 motivaties bla bla bla. Maar de mijne is hoop, en ik zal daar altijd op terugvallen. Door een boek te lezen dat mij zo testte in het omarmen van tegengestelde waarden aan de mijne, besefte ik: hé, ik kan nu ook loslaten. Dit is juist de reden dat ik het wél moet doen! Ik zie wat er naar mijn mening ontbreekt in de wereld, en in plaats van dat ik de onderwerpen die mij aan het hart liggen als gênant beschouw en wegdruk om op alle andere schrijvers te lijken, omarm ik ze, want een boek te lezen in een wereld en met personages waar ik zo om geef zónder die onderwerpen, is voor mij tóch onvolledig en onbevredigend. Zo. Die zit. Dit is wat ik moest leren.

Het was niet helemaal de les die ik had verwacht. Eerlijk gezegd had ik verwacht dat Robin Hobb me naar grote hoogten zou tillen en me zou achterlaten met verheven wijsheden en een fantastische feel-good. Dat ik dat niet heb gekregen, inspireert me net zozeer als toen ik het wel kreeg, tien jaar geleden, en misschien nog wel meer. Nu weet ik hoe ik het niet wil doen. En daardoor ben ik gesterkt in mijn koers van hoe ik het wél wil doen.

Ik besloot voor het slapengaan nog een kaartje te trekken, en vroeg mijn hoofdgids om een boodschap over mijn verhaal. Ik kreeg de kaart van de anima/animus en het verenigen van het mannelijke en vrouwelijke. Hoe toepasselijk! Het kernthema van mijn verhaal. Laat ik dus zonder me te verontschuldigen schrijven over mannelijke en vrouwelijke energie, gender, reïncarnatie, spiritualiteit, heling en seks, en juist die dingen uitdiepen die het meest kwetsbaar voelen, want daar zit mijn kracht. Als ik dát kan doen, zonder andere standpunten te veroordelen, kan ik de ruimte openhouden die een goede schrijver openhoudt, om daarbinnen zowel met compassie alle vormen van menselijkheid te beschrijven, als een richting te geven aan waar ik vind dat de wereld naartoe moet. Wat ik heb absoluut een boodschap met mijn boek. Meerdere. Ik ben van plan al mijn pijn, tot op het laatste greintje, te sublimeren via mijn schrijfwerk. Het is de manier waarop ik mijn wijsheid en mijn licht met de wereld kan delen.

Ik geloof niet dat ik ooit eerder zo hard emotioneel heb moeten werken om ergens inspiratie uit te halen, man oh man, maar het is me gelukt. Er is zeker wat te zeggen voor het makkelijk maken voor de lezer! Pff, geef mij maar een veilige haven, die niet zozeer moreel uitdaagt als wel spiritueel, en die transformerend is en wél een happy end heeft. De tijden veranderen, en vanuit mijn perspectief verandert de rol van schrijvers mee: je kunt niets meer verbergen, al je wonden worden zichtbaar, en dat geldt ook in alles dat je creëert. Gedachten creëren sneller de werkelijkheid. De matrix die ik vorm in mijn verhaal, vormt mijn realiteit, en is een spiegel van mijn eigen psyche. In eerste instantie is mijn verhaal de katalysator van mijn eigen transformatie. Het is dus extra belangrijk om volledig in mijn creatiekracht te gaan staan, en dat is misschien hard werken, maar nooit vanuit weerstand, want het is mijn passie, en ik creëer vanuit de flow. Leve mijn schrijfproces!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten