donderdag 17 januari 2013

Boekenraad (over verbeelding)

In de middeleeuwen werd het geheugen behalve als bijenraat ook voorgesteld als bibliotheek. Dit vond ik wat saaier, maar er blijkt toch een verhaal in te zitten.

Ik kwam op twee verschillende plekken op het internet (hier en hier) een metaforische bibliotheek tegen. Dit sprak tot mijn verbeelding. Ik heb namelijk onlangs een meditatietechniek geleerd die werkt met de visualisatie van een bibliotheek. De bladzijden in de boeken staan daarin voor herinneringen. De plaatjes op deze bladzijden zijn een soort Harry Potter-foto's*, alleen dan nog cooler. Je duikt er namelijk in. 

Het idee dat je zelf, met geen andere magie dan die van je verbeelding, de beschikking hebt over alle herinneringen aan alle ervaringen die je ooit hebt gehad, zou regelrecht uit een fantasyboek kunnen komen. Mijn broertje, Willem, legt hier du moment dat ik dit type, een fantasyboek neer van John Barrowman (een acteur uit Doctor Who) met als tagline: imagination can be a dangerous thing

Ok√©, maar niet gevaarlijker dan je eigen onderbewustzijn. En, ik geef toe, daar huizen behoorlijk wat verschrikkingen. Maar het zijn jouw verschrikkingen. Je nachtmerries komen voort uit dat onderbewustzijn: ze spreken in een taal van persoonlijke en collectieve symboliek die lang niet zo raadselachtig is als je je erin verdiept. De betekenis en de bron van dit soort beelden valt te achterhalen, zodat de verschrikkelijke lading ervan verdwijnt. 

Zo heb ik een terugkerende nachtmerrie waarin de muren en het plafond op mij afkomen, waardoor ik geen lucht krijg. Ik mediteerde hierop. Ik pakte een dun rood boekje uit een lange kast in de kern van een cel in mijn schouderblad. Daarin verscheen een afbeelding waarin ik in een kerker met een laag plafond begraven lag. Ik stierf daar. Ik vond dit een moeilijke herinnering om te doorvoelen, maar de alternatief heler, die dit begeleidde, zei: 'maar je hebt dit al eens gevoeld, je hoeft er nu alleen maar naar te kijken.' Ik liet de pagina wit worden en zette het boek terug in de kast.

Deze was makkelijk, logisch en simpel. Maar er zijn ook bewerkelijker dromen.

Vannacht had ik een droom waarin ik bij mijn nek gegrepen werd door een zwarte labrador. Hij leek vriendelijk, en had me eerder geknuffeld, maar beet me nu met dezelfde beweging in mijn keel. Mijn angst werd bewaarheid. Vervolgens voltrok zich in mijn hersenen een bevredigend proces dat vergelijkbaar was met het oprollen van een DNA-herinnering, maar dan zonder het metaforische bibliotheek-gedeelte. Het was helend. Daardoor kan ik er nu moeilijker induiken (het is al afgesloten, en, om even te citeren: Books are not a mystery that you have to solve by putting all the pieces together. That’s not the point. Find the meaning you want to find in it. That’s what we do with books because that’s what we do in life. Van een tumblr genaamd justmargaret.) Ik weet wel waar het symbool van een zwarte labrador vandaan kwam: uit het boek dat ik las voor het slapengaan. Ik droom nooit over honden, laat staan dat ik bang voor ze ben. In het boek is de labrador een soort boeman: hij neemt de vorm aan die je wilt, waar je het meest bang voor bent. Voor de hoofdpersoon was dit de zwarte labrador, en die schaadt zijn vertrouwen keer op keer. Verder komt het woord 'anxiety' boven. Het doet me denken aan een oefening voor angst, uit een video over anxiety, waarin je eerst onder de koude douche moet stappen om het gevoel te determineren. Maar dan met honden. De droom was een oefening in anxiety. Ik kan me die angst nog herinneren. Verder lijkt die hond nog meer van betekenis te zeggen. Maar het is niet mijn de bedoeling alle puzzelstukjes bij elkaar te leggen. Dat is het punt niet. Het punt is de heling. De heling van de droom zelf, de heling van het terughalen en analyseren van de droom en daarmee het terughalen van het helende gevoel. De kans het mysterie op te lossen gaat hiermee verloren, maar:

Lost opportunities, lost possibilities, feelings we can never get back. That's part of what it means to be alive. But inside our heads - at least that's where I imagine it - there's a little room where we store those memories. A room like the stacks in this library. And to understand the workings of our own heart we have to keep on making new reference cards. We have to dust things off every once in awhile, let in fresh air, change the water in the flower vases. In other words, you'll live forever in your own private library.

-Haruki Murakami weet het.

*bewegend

Geen opmerkingen:

Een reactie posten