woensdag 29 november 2017

Wat ik teken voor mezelf - nachttekeningen

Zoals jullie weten maak ik Energietekeningen, maar wat jullie misschien niet weten is dat daardoor mijn lang afwezige tekenflow weer is gaan stromen. Eindelijk had ik weer iets om te tekenen! Ik ben gewoon niet zo'n autonome kunstenaar. Ik heb de opleiding Autonome Beeldende Kunst gedaan aan de kunstacademie in Groningen, maar het kostte me altijd veel inspanning om weer met iets kunstzinnigs op de proppen te komen voor de volgende les. Ik had gewoon niet zoveel inspiratie. En aangezien dingen als 'inspiratie' een taboe waren op de kunstacademie (het is gewoon bloed-zweet-tranen en we doen niet aan zweverige dingen, en zorg zelf maar dat je geïnspireerd bent, anders hoor je hier niet, en je mag allang blij zijn dat je bent toegelaten, en je medestudenten maken wél iets dus waarom jij niet, kortom, maak maar gewoon iets conceptueels waar je flink over kunt discussiëren met de docenten, dan is iedereen blij), deed ik toch maar mee. Gevolg: ik begon inhoudsloos werk te creëren. 'Werk' in de zin van 'tekeningen, schilderijen, filmpjes' etc, want op de kunstacademie noemen ze dat niet 'kunst', maar 'werk'. Weet je dat ook weer. Als in: 'ik heb een nieuw werk gemaakt'. Dat klinkt minder pretentieus dan alles wat je doet 'kunst' noemen. Al deed ik dat wel. Stiekem, in mijn hoofd. Om mezelf te overtuigen van het feit dat ik echt goed zat op de kunstacademie. Terwijl ik eigenlijk al vanbinnen was afgehaakt. En toen ook vanbuiten, want ik stopte na drie jaar.

Later, toen ik het Human Design-systeem leerde kennen, ontdekte ik dat ik (en met mij 70% van de mensheid) alleen creëer in respons. Ik heb iets van buitenaf nodig om mijn creatieve flow op gang te brengen. Dus niet per se 'inspiratie' (want dat komt van boven en is de leiding van je gidsen en hogere zelf), maar gewoon doodleuk een aanleiding, een impuls, om überhaupt te tekenen. En een opdracht voor een energietekening, dat is een aanleiding waar ik helemaal van aan ga! Ik vind het geweldig om een beeld door te krijgen of te co-creëren - afhankelijk van het hogere zelf waar ik me op afstem. Soms is het een gezamenlijk project van symbolen en kleuren componeren, met de gidsen erbij, soms is het hogere zelf heel kunstzinnig en beeldend en faxt het meteen een compleet schilderij door. Hoe dan ook, uiteindelijk zie ik dan een beeld in mijn hoofd, dat ik alleen nog maar hoef te tekenen. Gelukkig heb ik het kanaal van 'perfecte vorm', dus dat benadert het beeld in mijn hoofd zó goed dat ik niets heb om me zorgen over te maken. Al doe ik dat wel een beetje, want het hele proces is onzeker, spannend, uitdagend, en nog nooit eerder gedaan, steeds weer opnieuw. En als ik dan klaar ben, dan is het er, kan ik er niet meer omheen en vraag ik me af waarom ik me ooit onzeker heb gevoeld, want het was toch wel duidelijk welke vorm het moest krijgen?

Gelukkig ben ik, sinds de kunstacademie, niet geheel gestopt met tekenen voor mezelf. Alleen deed ik dat zo sporadisch, dat ik eerst dacht dat er iets mis was. Ik kwam in een identiteitscrisis: als ik geen kunstenaar ben, wat ben ik dan wel?! (Antwoord; een kunstenaar én een healer - waarvoor ik eerst mezelf mocht healen). Nu snap ik waarom ik niet zo vaak voor mezelf teken. Er zijn gewoon niet zo vaak aanleidingen voor. Ik teken namelijk alleen voor mezelf als ik me echt diep melancholisch voel. Niet als ik me depressief of verdrietig voel. Dan kijk ik over het algemeen Netflix, ga ik een partijtje huilen of hang ik mijn verhaal op aan andere mensen. Zoals je doet, als een normaal functionerend persoon. Ik bedoel, Netflix oordeelt écht niet, maar beveelt je alleen maar meer van hetzelfde aan. Leve Netflix.

Die melancholie, dat is wat anders. Dat is een heel kostbaar gevoel, een pitch waar ik mezelf heel zuiver op moet afstemmen, wat niet altijd lukt. Ik verbind er namelijk vaak een gevoel van mislukking aan en door mijn gedachten kan het dan omslaan in de befaamde Netflix-depressie. Maar als ik erin slaag om bij dat gevoel van melancholie te blijven, en, heel belangrijk, het überhaupt te herkénnen, dan verbreedt het zich en zwem ik ineens in een magische innerlijke zee. Dan word ik echt zo'n typische kunstenaar die niet meer maalt om eten of drinken, die één is met de pen (of eigenlijk, pennen, want ik kras ze leeg waar ze bijstaan), het papier, de kwast... En de muziek. Want er moet altijd muziek opstaan, dat draagt die melancholische stemming. Om dat kostbare gevoel te vangen, mijn unieke individuele expressie uit mijn gut los te trekken, zet ik alle materialen en middelen in die ik nodig heb. Ik kan het niet verdragen om dan contact te hebben met andere mensen. Ik word een soap opera in de vorm van een mens, met alle dramatische innerlijke gevoelens die daarbij horen. En wat ik dan teken, is duister, melancholisch (goh) en poëtisch. Als ik voor mezelf teken, zijn dat nooit heldergele vlindertjes op een groen grasveld. Het was dus even omschakelen toen ik voor het eerst een grasveld tekende in een energietekening. Ik was het helemaal niet gewend om met zuivere primaire kleuren te werken. Ik vertroebelde mijn kleuren altijd. Ik was op zoek naar die pitch van melancholie, die gedempte kleuren, de cross-hatching van lijnen, de half-zichtbare textuur van het zwart. Ik kom daarin thuis.

En met 'duister' bedoel ik niet dat ik monsters of enge kleine kindertjes teken, of iets anders wat voorkomt in horrorfilms. Ik bedoel een poëtische duisternis, een ingehouden duisternis die je naar binnen trekt, met hier en daar wat magisch-realistische elementen, maar over het algemeen illustratief en tekenachtig. Een baarmoeder-duisternis. Een yin-energie vol nachtdieren en verdwaalde lichtjes en vrouwelijke figuren en grotten en holen en manen. Als een soort eeuwige nacht.

Ik verkoop deze tekeningen niet, ik geef ze geen namen, niemand hoeft ze mooi te vinden, ik lijst ze gewoon in in scheve lijstjes en zet ze op mijn piano, zodat ik er elke dag naar kan kijken. En nu wilde ik graag een inkijkje in mijn wereld geven, zonder de tekeningen bij te voegen, want die zijn voor mijzelf.

Ik ben benieuwd, als je ook kunstenaar bent, of in ieder geval een mens dat tekent/muziek maakt/schrijft/op wat voor wijze dan ook creatief is, of je ook een deel van je werk alleen voor jezelf maakt. En hoe ziet het er dan uit? Een schets- en notitieblokje dat je overal bij je draagt? Een geheime dagboekmap op je computer? In welke stemming ben je als je dit doet? En geeft dat jou ook zoveel meer ruimte om de opdrachten en de creaties die je wél voor een publiek maakt, helemaal afgestemd op dat publiek (of opdrachtgever) te maken?

Geen opmerkingen:

Een reactie posten