vrijdag 26 mei 2017

Polyfonie

 - blog van twee weken geleden toen het kanaal van structuur me allerlei mooie inzichten gaf - 

Ik ben het tweede seizoen van Sense8 aan het kijken. Deze tv-serie van de Wachovski's is één van de weinige bronnen van entertainment waar ik echt tot in mijn kern door beroerd word, tot kippenvel en tranen en extase aan toe. Afgezien van het feit dat deze serie een mogelijk inkijkje geeft in de opkomst van de Raves (volgens Human Design de aankomende mutatie van onze soort) die in groepjes van vijf telepathisch met elkaar kunnen communiceren, is het een intelligente reflectie van onze huidige maatschappij. Sense8 is een narratief bestaande uit acht verschillende verhaallijnen over de hele wereld en de cultuur waarin ze zijn ingebed. Op sleutelmomenten worden deze samengeweven in een harmonie. Acht mensen delen elkaars bewustzijn en zijn bij elkaar 'aanwezig' op het moment dat er iemand in gevaar is, of wanneer er een overlap is tussen ervaringen. Zoals in muziek een harmonie bestaat uit verschillende tonen die één harmonisch geheel vormen, zo bestaat een 'cluster' uit een groep van acht telepathische mensen die elkaar perfect aanvullen door hun talenten te delen, en het verhaal vormt een gelaagd, virtuoos samenspel tussen die acht.

Dat is iets anders dan een polyfonie, de titel van deze blog. In de derde aflevering wordt dit woord genoemd, en ik ging er meteen naar googlen, terwijl ik de scenes opnieuw afspeelde. Met andere woorden: mijn bewustzijn werd even een polyfonie. Bijna een kakofonie, want ik kan niet zo goed mentaal multitasken.

Ik zette dus de tv-serie op stop, staarde in de verte, voelde hoe belangrijk dit voor me was, en begon een blog te schrijven terwijl ik een paper las waaruit ik meer informatie vergaarde. Er werd genoemd hoe wij in onze huidige maatschappij een fragmentarisch bewustzijn hebben: hoe we terwijl we met iemand praten ook met onze telefoon bezig zijn, muziek luisteren, een spelletje spelen, etcetera. Nu heb ik geen smartphone, maar ik begrijp wat er bedoeld wordt. Vaak komt er de kritiek dat we daardoor niet met onze aandacht helemaal bij de ander zijn. Maar in ons huidige bewustzijn wordt deze polyfonie niet per se een kakofonie. Zelfs als je een Youtubevideo bekijkt en ondertussen naar onderen scrollt en de comments leest, doe je dit. In je geest breidt het spoor van je aandacht zich uit van één spoor (de video) naar twee, drie, vier: net zoveel verschillende perspectieven als de comments die je leest, die zich in juxtapositie opstellen met de boodschap van de video, terwijl je eigen standpunt er ook nog doorheen walst. Mentaal multitasken. En we weten allemaal dat Youtubecomments niet een harmonie vormen met de video erboven - eerder een kakofonie. Of, nog correcter: een polyfonie, waarin zowel harmonie als dissonantie bestaat. Sommige standpunten resoneren met elkaar, andere niet. Er is geen oplossing, geen overkoepelend bewustzijn dat het allemaal begrijpt en naast elkaar kan laten bestaan in een logische ordening, want het spreekt elkaar tegen en heeft soms niets met elkaar van doen. Als je in de trein zit en een gesprek afluistert terwijl je met je muziek in je oren een boek zit te lezen, valt hetzelfde voor. Soms zijn er synchroniciteiten, waarin het weefsel van de wereld zich plotseling ordent, en alles hetzelfde lijkt te zijn, en dan koppelen de verschillende sporen zich weer los en moet je zelf weer zoeken naar betekenis. Als ik met iemand praat, en ik word getriggerd, dan ben ik soms tegelijkertijd een helende visualisatie aan het doen als dat ik het gesprek voortzet, en ondertussen fluisteren mijn gidsen mij ook nog dingen in het oor. Hoe meer ik vanuit mijn Ware Zelf leef, hoe meer alles in harmonie komt als een aaneengesloten reeks synchroniciteiten, en hoe minder dissonantie er is, maar het zal altijd een polyfonie blijven. Het leven is gewoon niet in zijn geheel te bevatten met mijn huidige bewustzijn. Ik kan hooguit zoveel mogelijk perspectieven in het mijne opnemen.

Als schrijver moet je complex denken: elke schurk heeft immers zijn eigen perspectief, waarin hij de held van het verhaal is. Dat spoor moet je naast elkaar kunnen laten bestaan met dat van de protagonist, de ware held van het verhaal. Als je een dialoog schrijft, moet je het gedachtespoor van degene aan de andere kant van de lijn, net zozeer volgen als dat van de ik-persoon. Ze hebben dezelfde conversatie, maar in de geest van de één roept een uitspraak een emotionele herinnering op, terwijl de ander bezig is met plannen maken. Of de één is onzeker en verliefd, terwijl de ander het gesprek gebruikt om een voorval dat eerder is gebeurd te verwerken. Of de één lucht haar hart, terwijl de ander ruzie begint te maken. Vooral in ruzies is het noodzakelijk om een overkoepelend perspectief te blijven volhouden. En de meeste schrijvers schrijven om dit overkoepelende perspectief (hun ideologie) aan de lezers over te brengen. Uiteindelijk komen namelijk alle stemmen, alle perspectieven samen in één grote harmonie. Dat is niet hoe het leven is. Het leven is een polyfonie waarin onze geest z'n best doet om samenhang te vinden. Tenminste, mijn geest. Mijn open ajna/hoofd-geest. Mijn geest die niet zozeer een bijzondere Verlichtingservaring heeft meegemaakt.

In de paper (die ik een paar alinea's eerder linkte) werden verhalen genoemd die polyfonisch zijn, door bijvoorbeeld drie kolommen met verschillende perspectieven naast elkaar op de pagina te zetten. Er ging een wereld voor me open. Mijn open mind vindt dit geweldig en beangstigend tegelijk. Het heeft al zo weinig controle, en dan ook nog volledige mentale ruimte met een helix-achtig bewustzijn in iets wat ik lees in boekvorm? Waanzinnig!

Bedankt, transit-kanaal van Structuur. Dit wordt nog een leuke week. Het begon al toen mijn vader langskwam. Daar kwam de helix even bij elkaar, op het punt waar de strengen elkaar raakten en er harmonie was, en toen gebeurde er een paar uur niets behalve polyfonie, en nu is er weer harmonie, een 'weten'. Ah. Natuurlijk. Dat zijn het niet-weten en het weten, de puls van het kanaal van Structuur. Machtig interessant. Leuk dat mijn brein nu op precies dezelfde manier werkt als dat van mijn vader (of nou ja, niet qua lijnen, kleuren en basen en dergelijke, maar kanaalsgewijs): zowel logisch als abstract als individueel. Wat een mentale trip! En dan te bedenken dat hij dit voortdurend heeft, en de rest helemaal open!

Ik was vergeten hoeveel ik van kennis houd. En dit is waarom dit het kanaal van de genie of de freak heet. Wat is het moeilijk om dit goed uit te leggen! Mijn hoofd is serieus aan het 'buzzen' van inspiratie. En dan ga ik nu weer verder kijken naar Sense8.

Dag later: ik heb het tweede seizoen uit... oh mijn god, wat een belevenis. Echt een aanrader: geestverruimend, spannend en emotioneel tegelijk. Te zien op netflix.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten