vrijdag 12 december 2014

Sarcasme

Een paar jaar geleden was ik goed bevriend met iemand die sarcasme maar helemaal niks vond. Omdat ik stiekem verliefd op hem was (lees: mijn geluk aan hem ophing) besloot ik geen sarcasme meer te gebruiken in zijn bijzijn. Nadat hij me afwees, ben ik echt losgegaan met dat sarcasme, gewoon, om mijn onafhankelijkheid te bewijzen.

De laatste tijd is dat steeds meer veranderd. Ik leef steeds minder vanuit pijn, en meer vanuit liefde. De manier waarop ik met mezelf en anderen communiceer is lichter geworden. En laatst kwam het weer boven: sarcasme, wat is daar nu eigenlijk verkeerd aan? Had die jongen niet gewoon gelijk?

Waarom gebruiken mensen sarcasme? Ik ging erop invoelen en kwam erop uit dat dit is als schild tegen afwijzing. De kwetsbaarheid voelt dan te groot, te rauw. Je bent niet stevig genoeg om de kracht in je openheid en kwetsbaarheid te vinden. Dat van binnen straalt niet sterk genoeg naar buiten om je te verwarmen. Dat van buiten, de bedachte of echte afwijzing, komt keihard binnen. De behoefte aan erkenning van buitenaf overschreeuwt de behoefte aan erkenning van jezelf. Dus je zet een muurtje om je heen. Je spot met wat heilig is, zodat je de afwijzing van het pure en onschuldige in jezelf of de buitenwereld tenminste al zelf hebt gedaan. Een ander kan je dan minder pijn doen. Dat denk je. Maar de stevigheid waarmee je je niets aantrekt van de mening van anderen, kan alleen in zachtheid ontwikkeld worden. Niet door sarcasme. Dat is slechts een extra beet in de wond.

Ik was laatst bij een concert van Sun Kil Moon. Mark Kozelek, de singer-songwriter achter de band, schrijft ongefilterd kwetsbare teksten die rechtstreeks uit zijn hoofd zijn gewandeld, over gebeurtenissen uit zijn leven, waardoor er een eerlijke, gevoelige, zachte sfeer in zijn muziek ontstaat. Maar tijdens het optreden ging dit een heel andere kant uit. De zwaarte van de emoties leek hem naar beneden te trekken, tot hij kerstliedjes schreeuwend en vloekend op het podium stond. Tussen de nummers door spotte hij met zijn 'socially awkwardness', met een houding van 'je kunt m'n rug op als je een mooie performance verwacht'. Een merkwaardige ervaring. Dat wat zo heilig was in zijn muziek, ging ten onder in sarcasme. Misschien was hij depressief.

Hoe kwetsbaar kan je zijn? Wanneer is iets te rauw, te onverwerkt, te emotioneel, te zwaar, om te delen? Hoe kan je en plein public op een eerlijke manier je kwetsbaarheid laten zien en de ups en downs van jouw leven delen, zonder gek te worden? Dat vraagt een groot intuïtief onderscheidingsvermogen.

Ik voel me wel verwant met Mark Kozelek. Het kunstenaar/creator-deel van mij is ook dat type dat wil inspireren door woorden te geven aan wat er innerlijk leeft. Daar hoort ook een zekere mate van kwetsbaarheid bij. Iemand gaf mij eens de tip om alleen te delen wat al verwerkt is. Zij uitte haar emoties weliswaar via muziek, maar herschreef dan het liedje zodra de emotie bezonken was. En alleen die tweede versie deelde ze met de buitenwereld. Dit vond ik psychologisch erg gezond. Maar ze was dan ook een psychologe.

De vraagt rijst: maar humor is toch juist goed? Een beetje zelfspot is toch ook gezond? Ja, waar het de boel lichter maakt. Niet waar het de boel zwaarder maakt. Dan wordt het zelfdestructie. En ik heb besloten om geen sarcasme in die sfeer meer te gebruiken op deze blog. Liever draag ik dan toch puurheid uit, hoe saai of spiritueel dit dan ook mag klinken, dan mezelf naar beneden te halen.

(Om wat minder zwaar van toon af te sluiten, hieronder een liedje. Al is dat eigenlijk ook best zwaar, het is ook dromerig en mooi.)

2 opmerkingen:

  1. Hmm dat stuk over alleen verwerkte emoties delen spreekt me wel aan. In de zin van: ik voel me aangesproken. Ik herken althans dat ik soms dingen deel die ik niet verwerkt heb en waar ik later op terug kom. In mijn blog bijvoorbeeld.
    Ik weet niet of dat goed of slecht is. Ik hang er maar geen waarde oordeel aan.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ah, die neiging heb ik dus ook. Hangt er van af of het vervelend voelt of niet, om erop terug te komen? En wat je intentie is met de blog. Sommige mensen zien hun blog als een plek waar ze alleen hun pieken/wijsheid/levenslessen delen. Ik zie het ook wel als een uitlaatklep dus in die zin deel ik mijn emoties ook onverwerkt.
      Ik heb wel eens gehoord dat het uitlaatklep-gehalte van mijn blog oninteressant is voor anderen om te lezen. Terwijl ik juist hoop te inspireren met mijn openheid en menselijke worstelingen, maar goed, hoe dat dan overkomt is mijn zaak niet :P

      Verwijderen