maandag 23 januari 2012

Mild of niet?

over perfectionisme

Ik was deze week voor het eerst in mijn nieuwe kamer in Groningen. Het beviel me goed: ik was blij een plek voor mezelf te hebben en heb nieuwe mensen ontmoet (mijn huisgenoten), ben weer naar school geweest (twee lessen) en heb mijn dagen gevuld met afspraken, klusjes en actie. Al met al was het een welkome afwisseling van de apathie en het zelfmedelijden van de maanden daarvoor, waar ik steeds maar weer naar schijn te moeten refereren, omdat ik graag alle resterende bloglezers wil wegjagen.

Ik werk mezelf er weliswaar uit, maar traag en onhandig.

Om een of andere reden kan ik wel kotsen van de kunstwereld. Alweer. Mijn talent uche uche ahem (ik verstond je niet) (ja nee, maar ik weet niet...) (wat zei je?) (ik, eh, laat maar...) (nee, zeg nou) mijn talent (ai, te luid, sukkel!) dus is ingehaald door de tijd. En het lijkt nu zo zinloos. Zelfs als ik mijn best doe is het resultaat mager, en ik ben een perfectionist dus half resultaat is FALEN en dan zit ik weer op de bank (of het bed, als ik echt de slag te pakken heb). Het is als een steen tegen de heuvel oprollen. Ik ben net 22 geworden en word niet meer geprezen zoals je een zestienjarige prijst die naast zijn middelbare school een hobby heeft waar ie goed in is en 'later misschien wat mee wil doen'. Ik weet bij god niet meer wat ik moet doen met mijn creativiteit. Ik keer terug naar de basisweerstand die men wel heeft tegen de kunstacademie: ik wil niet over mijn werk moeten praten. Iets daarin is niet pluis. En als ik weet wát, is het opgelost en dan heb ik weer een loophole gevonden voor de presentatie van de volgende week, en zo hobbel ik al tweeenhalf jaar voort, van presentatie naar presentatie.

Het probleem zit 'm in het feit dat er ook een hoop psychologie bij komt kijken en daar zijn die docenten niet voor opgeleid. Het 'waarom' van een werk wordt maar al te vaak verward met het 'wat'. En dat kan schade aanrichten. Kunstenaars zijn gevoelig en zitten niet zelden met zichzelf en de wereld in de knoop.

Wat ik niet goed kan, is rust nemen. Dit is lastig. Hierdoor heb ik maandenlang op bed gelegen. Dat was geen rust. Dat was vluchten voor de actie. Afgelopen week ben ik actief geweest: dan is het noodzakelijk af en toe rustpauzes in te lassen, maar hoe doe je dat in godsnaam zonder te bezwijken aan valse rust - verleidingen als tv-kijken en internetten? Heel slim: ik nam mijn laptop niet mee naar mijn kamer. Gevolg: ik bewoog me kabbelend door de dag, muziekje, boekje, wandelingetje, zo moet het! Maar nu moest ik door de omstandigheden in Sneek zijn, waar mijn laptop trouw op me stond te wachten, en ik val keurig terug in mijn oude patroon. Ik ben een perfectionist, zoals ik al zei. Als ik niet een geslaagd actief leven kan hebben, word ik maar helemaal passief. Gelukkig of ongelukkig. Sociaal of eenzaam. Groningen of Sneek. En onderprikkeling is nog vervelender dan overprikkeling, als je het mij vraagt. Daar wil ik niet naar terug. Dus het is toch die steen en de heuvel.

Wat het zo moeilijk maakt is het feit dat ik mijn emoties niet op de juiste manier kan communiceren (wie wel?) (een heleboel mensen) (geef me nou niet het gevoel dat ik een stumper ben) (ik ben gewoon realistisch) (eh. oké. oké goed. realistisch is goed) en mijn intensiteit als schild gebruik, resultaat: het komt eruit als lekker zware kunst. Niks mis mee, maar nu ik dit weet pas ik mijn gedrag aan (hoera!) en is de hele noodzaak kunst te maken zoals ik dat deed verdwenen (oh shit). Wat nu?

Wil ik nog wel kunst maken, eigenlijk?

Verder heb ik hardnekkige problemen in de liefde (wie niet?) die vooral te maken hebben met het feit dat ik een lafaard ben. In bepaalde opzichten ben ik nog wel een zestienjarige.

Ik kan niet goed omgaan met zelfmedelijden. Iedereen heeft het wel eens, ik bedoel, het is een emotie. Maar ik heb geleerd het te verstoppen en dan hebben emoties de neiging stiekem en meedogenloos je karakter binnen te sluipen.

Ik kom hier sterker uit. Dat weet ik zeker. Ik zal paradoxen leren hanteren. Ik ken er al een paar: ik voel me het meest geborgen als ik risico's neem. Ik heb de meeste grip als ik loslaat. Ik krijg de meeste liefde als ik het geef.

Dit zijn tegeltjeswijsheden. Zinnetjes. Weliswaar zinnetjes die, op het juiste moment door de juiste persoon gelezen, veel kunnen bewerkstelligen, maar het gaat niet om de woorden. Het gaat om wat er tussen de woorden zit. Neem nou die eerste 'ik voel me het meest geborgen als ik risico's neem'. Het werkt pas als je dit kunt toepassen en herkennen in je leven. Een voorbeeld: ik was op zoek naar geborgenheid, omdat ik me om diverse redenen onveilig voelde in Groningen. Die geborgenheid zocht ik, heel logisch, in mijn ouderlijk huis, in Sneek, op de bank, in bed. Als een kind. Ik vond het niet. Daardoor kroop ik nog meer weg. Tot ik niet meer kon vluchten, de pijn me overweldigde, me confronteerde en liet nadenken over oplossingen en ik vervolgens een nieuwe kamer ben gaan regelen. De dagen voor mijn verhuizing voelde ik de eenzaamheid en onveiligheid waar ik voor weggevlucht was in rauwe, pure vorm. En toch deed ik het, ondanks mijn angsten. Toen ik na mijn eerste nacht weer in Groningen wakker werd voelde ik me geborgen en voor het eerst sinds maanden rustig. Dit is wat ervaring je leert. Dit is wat pijn je leert.

En zoals altijd zijn dit soort psychologische processen achteraf bezien behoorlijk stumperig, maargoed, daar moet ik het mee doen. Dit is alles wat ik te vertellen heb. Keukentafelheldenmoed. Maar ik ga actie ondernemen om meer te vertellen te hebben. Ik ga gekke dingen doen om verslag van te leggen. Ik word realistischer. Milder voor mezelf. Niet met als doel om perfect te zijn. Eerlijk gezegd ben ik nog redelijk doelloos. En verward. Daarom staat de kunstwereld me ook zo tegen.

Oefening baart kunst.

4 opmerkingen:

  1. Wauw, wat een persoonlijke post. Maar gelukkig wel met een (min of meer) positieve afsluiting. Behalve dat van de kunstwereld dan :P Ik spreek uit ervaring als ik zeg dat het heel vervelend is om een studie te volgen waarvan je vanaf het begin eigenlijk al aan twijfelt. Hopelijk vind je binnenkort dat wat je zoekt, in de kunst of desnoods daar buiten.

    Als het "lafaard in de liefde zijn" op het niet durven uitspreken ervan slaat, dan is er maar één oplossing. Het gewoon wel uitspreken. Maar ja, dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan.

    Leuke verjaardag(en) gehad?

    Fijn dat je weer geborgenheid hebt gevonden :)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hm ja, ik probeer het minder persoonlijk te maken maar het wil nog niet echt lukken ;) Dank je dat je mijn gebrabbel blijft lezen...
    Ik hoop het ook!

    Ja, inderdaad, ik zit vol met goede voornemens. Nu alleen nog weer verliefd worden ;)

    Jazeker! Zaterdag feestje voor mijn vrienden, heb allerlei mensen uitgenodigd, ben benieuwd wie er komen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Oh, tja, als je nog verliefd moet worden is er nog niets aan de hand :P Maar ja, als je het eenmaal bent: vooral actie ondernemen ipv afwachten.

    Veel plezier dan zaterdag :)

    BeantwoordenVerwijderen