vrijdag 30 december 2011

Vuurwerk en bruggenbouwen

2011 was geen leuk jaar. Zeg maar gerust: zwaar. Mijn studie liep keer op keer vast, mijn gezondheid liet flink te wensen over, ik kreeg een grote schok in een dierbare vriendschap en een aantal veranderingen aan het thuisfront te verwerken en er stond weinig leuks tegenover. Dit alles werd nog versterkt door een stom medisch dieet dat ik vijf maanden heb gevolgd, tot ik de tegenwoordigheid van geest kreeg dat het niet goed kon zijn als ik er zo moe van werd. Op de valreep ben ik mezelf uit die modder omhoog aan het werken. Aan het thuisfront is het nu rustig, ik krijg weer energie van wat ik eet en mensen die bereid zijn mij te helpen vind ik op onverwachte plekken. Toch zijn het vooral mijn eigen inspanningen die me lonen. Ik ben de afgelopen pakweg vier jaar, vanaf mijn middelbare school, niet echt ' sterker ergens uitgekomen', zoals men pleegt te zeggen. Hoog tijd voor wat inzichtelijke ingrepen in mijn gedragspatronen: een mooie missie voor 2012. En dan nu, in minder klare taal:

De waterdromen zijn geslonken in aantal, daarentegen is er onlangs een reeks heuse vuurdromen ontstoken.

Ik was een lekkende dam: ik droeg de intensiteit van mijn emoties, woede en verdriet, als schild. Ze vonden geen normale uitweg en het waterpeil liep hoog op. Maar de sluis is gebouwd en het water stroomt. Het waterpeil normaliseert zich. De druk verdwijnt en de gaten lekken minder. Maar er zullen druppels zijn en er zal gedicht moeten worden.

Op de bodem van de koude zee vond ik compassie, in het hart van het verschroeiende vuur vond ik passie. 

'Eczeem is los vuur, zeggen de Chinezen,' vertelde mijn therapeut mij. 'Richt je gedachten op de zin: dit vuur in mij. Wat betekent het vuur voor jou?' 

Het vuur brandt gestaag en verwarmend. Het is gecontroleerd en wordt minder getemperd. Maar er zullen strovuurtjes en uitbarstingen zijn en er zal lucht aan gegeven moeten worden.

Op maandag twee januari 2012 zal ik de themaweken hervatten, beginnend bij de letter p. AQUA is dan overbrugd. Ik ga het jaar uit met vuurwerk. Ik waag een sprong naar perfectie. Op de jaarhoroscoop van de plaatselijke Chinees, die hier hangt thuis in Sneek, stond 'Snake: wise and intense, but vain'.  

Maar het is mijn ijdelheid geweest die mij noopte deze AQUA-brug te bouwen. Ik hoop dat Uw wandeling aangenaam geweest is en het uitzicht goed, en ik ben verheugd dat U samen met mij hebt opgelopen. Maar laten we in het nieuwe jaar openen en dichten in een nieuwe omgeving: die van het bos.

Tenslotte...

Een rode hand omklemt het hart van het woud
doorkliefd, maar rustend
onder bladeren als longen

Met vriendelijke groet,
Uw bruggenbouwer

zaterdag 24 december 2011

Verzanden

Ik zit nog steeds in ditzelfde conflict. Wel of niet schrijven over mijn emoties?

Ik moet mijn kunstenaarschap herdefinieren, omdat mijn overtuigingen veranderen. Ik maakte kunst vanuit de behoefte mijn verdriet/pijn op die manier te laten zien. Nu is die drang aan het verdwijnen. Wat blijft, is het verlangen mijn kennis, opgedaan door mijn ervaringen, te delen. Maar dat is iets anders dan kunst. Tenzij ik het in de vorm van poëtisch klinkende metaforen beschrijf, wat ik al een tijdje doe. Dus zo blijven de grenzen tussen mijn kunst en mijn leven vervagen. Ik heb namelijk de overtuiging dat de beste kunst ontstaat als die twee samenvallen.

Maar overtuigingen veranderen, dus mijn kunstenaarschap verandert, dus mijn kunst verandert.

Ik ben er na twee blogs alweer in verzand: ik gebruik mijn intensiteit als schild. Toch is het ook weer niet goed om de conclusie te trekken dat ik niet moet schrijven. Dat is je vinger in de dam steken. Met andere woorden: dat is de verkeerde oplossing voor het probleem. Ik besloot: laat ik met de oplossing bezig zijn, en niet met het probleem, dus laat ik gewoon nog een blog schrijven. Dit is dus niet dapperheid, nota bene, maar een uitleving van mijn neurose in al zijn naaktheid. Ik doe nu precies wat ik in mijn droom deed: druipend van het water iets heel persoonlijks vertellen.

Nu ben ik intens, ja. Maar let even goed op.

Ik vind dit heel eng. Ik twijfel enorm. Ik weet niet wat ik moet doen, hoe ik dit vorm moet geven. Ik ben bang dat jullie, lezers, precies zien wat ik nog niet zie en me daarom niet zullen waarderen.

Laat de sluis geopend zijn!

Ik heb een wens voor mezelf voor het komende jaar: genoeg onderscheidingsvermogen om in deze jungle mijn weg te vinden. Om door de bomen nog het bos te kunnen zien. Afgaand op mijn metafoorkeuze lijkt het erop dat ik weer vaste grond onder mijn voeten heb.

Voor vannacht vraag ik weer om een droom, water- of bosrijk, voor nieuwe inzichten.

Koude golven

De nacht nadat ik schreef dat ik nooit de temperatuur van het water voel in mijn dromen, droomde ik over de zee.

Ter inleiding: ik had de kosmos gevraagd mij weer een waterdroom te sturen, om me inzicht te geven. En ziehier. U vraagt, wij draaien, leek de kosmos te zeggen.

Het water was nu namelijk ijs- ende ijskoud. Ja, dat voelde ik heel goed. Ook was ik daar niet zomaar in terecht gekomen, zoals normaal: ik was daar omdat ik ervoor gekozen had. Ik zocht iets onder water, al wist ik niet precies wat. Ik zou het uit de zee meenemen naar de kust. Iets belangrijks. Anders zou het voor niets zijn. Er was iemand bij me in het water, maar ik kan me niet meer herinneren wie. Ik was in het koude water gestrand op een zandbank en de golven waren heel krachtig, zodat ik bijna mijn hoop verloor. Op de waterkant vond iedereen, al mijn vrienden en familie, dat ik uit het water moest komen, maar ik bleef toch doorzoeken. Het zou best kunnen dat de persoon die bij me in het water was mijn therapeut was.

Uiteindelijk gaf ik toe (gewoontes raak je tenslotte niet zo snel kwijt) en ik kwam vrijwel meteen terecht in een bespreking op school, waar ik, nog druipend van het water, moest vertellen over een werk van mezelf dat ik niet kende, waar ik niet echt achterstond, dat misschien zelfs wel geen werk was maar juist heel privé (zoals deze blog misschien?), en ik bleef maar praten. Ik had het heel koud en mijn vrienden hadden een gloeiend heet vuur aangestoken dat me eerder schroeide dan dat het me verwarmde, maar de reden dat ik doorging was dat ik me vanbinnen warm voelde, of tenminste, dat wenste ik. Mijn docenten besteedden geen aandacht aan me, ze waardeerden me niet, en ik bleef doorploegen in die stroperige materie die zoveel weerstand bood. Ik keerde me af van het vuur van mijn vrienden. Mijn haar bleef maar druipen.

-

Ik had de dagen ervoor voornamelijk doorgebracht met een techniek om mijn emoties te doorvoelen, en dat waren voornamelijk pijn en eenzaamheid (als je nu schrikt zegt dat meer over jou dan over mij). Het koude water voelde precies hetzelfde, dus dat is makkelijk te duiden.

Wat ik hoopvol vind aan het eerste deel van deze droom is dat ik ondanks dat anderen me vertelden dat ik niet langer in het water moest blijven, ik toch mijn eigen moment koos om eruit te komen. En dat ik uberhaupt zelf gekozen had om erin te gaan, omdat ik iets wilde vergaren, zelfs al was het moeilijk. En dat er iemand bij me was. Alles wat daarna kwam, in die bespreking, leerde me nogal wat over mezelf, en het zou confronterend geweest zijn als ik het niet al wist.

In de westerse maatschappij wordt het als positief beschouwd als je doorzet. Maar in de westerse maatschappij wordt het óók als positief beschouwd als je niet zo diep in je emoties duikt. Doorzetten ten koste van het beleven van je emoties is het gevolg. Zo worden we geconditioneerd. Dit is dus wat ik deed in het tweede deel van mijn droom. Het enige wat ik daar positief aan vond is dat ik niet verborg dat ik nog nat (eenzaam, verdrietig) was, dat ik dat aan iedereen liet zien. En wat betreft dat wensen dat ik werd verwarmd door een innerlijk vuur: ik wil graag al mijn kunstuitingen waardevol maken, zelfs als ze ten koste gaan van mijn geestelijke gezondheid.

Wat betreft dat vuur, dat is nogal privé, dus daar laat ik je naar raden. Het is bovendien niet relevant in dit verhaal.

-

Overigens had ik vannacht weer zo'n goede oude waterdroom waarin ik bang was in het water terecht te komen, dus erin terecht kwam, het vervolgens niet voelde en de gemalen en mechanieken die de gevoelloze wereld representeren, tegenkwam. Het is opletten, hoor. De waterrijke delen van mijn dromen verbergen zich onder een nogal narratieve vermomming betreffende bijvoorbeeld extra neefjes en nichtjes met blauwe ogen en blond haar (die zich onder water bevonden, overigens - misschien zocht ik verwantschap, andere, puurdere versies van mezelf, dus: mezelf) en een groot corrupt reclamebedrijf, om maar iets te noemen. Maar die delen, hoewel aantrekkelijk in hun absurditeit, laat ik links liggen (hoewel...) omdat de continuiteit van de wateraspecten me veel meer over mijzelf kan vertellen.

Dan even iets anders. De kerst komt eraan, een gelegenheid die bij uitstek geschikt is om de al dan niet knellende banden van je familie aan te halen, of daar zelfs ronduit gestresst over te zijn. Dit is algemene kennis. Morgen gaan we gourmetten met oma. Ik verwacht minstens één te nemen hobbel betreffende biologisch eten. Ik eet dat, en dat is wellicht aanstellerij. In die hoek kunt u het zoeken. Daar worden dan hints, zogeheten steken onder water over gegeven, in de trant van 'dit is echt heeeerlijke soep, je weet niet wat je mist, daar heeft je moeder op gezwoegd, hoef je echt niet?', maar om de sfeer, die zo geprezen kerstsfeer, niet te bederven dien ik mij in te houden en beleefd te weerleggen dat ik het 'niet erg vind om geen soep te nemen', en andere weinig bevredigende weerwoorden.

Wellicht heeft u te maken met dezelfde familiepatronen: iemand is gevoelig en heeft de daarbij horende behoeftes. Iemand anders, die zijn of haar gevoeligheid niet onderkent, vanwege de aangeleerde gewoonte dit te classificeren als 'zelfmedelijden' of 'aanstellerij', zal hier, afhankelijk van de zijde van het medaillion, hetzij verwijtend ('wat een aanstellerij', of, meer verhuld 'je moeder heeft de soep zo lekker klaargemaakt') hetzij verzoenend (maar daarbij nog onderscheid makend: 'maar voor één keertje is het toch niet erg?' of 'zoveel verkeerde stoffen zullen daar toch niet inzitten?') op reageren, en de arme gevoeligerd, eveneens geconditioneerd in dit patroon, zal als de wiedeweerga toegeven en uit het water komen. Tenzij hij of zij zich bewust is van het patroon en weet dat het geen aanstellerij is. Dan is het water helder en is een enkele duik genoeg. Dán is er sprake van een innerlijk vuur dat de kou kan verdragen, om maar even een linkje te leggen. En dan kan daarna inderdaad de sfeer bewaard worden, omdat het soms niet loont om diep ingesleten patronen te willen veranderen. Bij tachtigjarige mensen bijvoorbeeld. Maar ook dat is niet mijn mening, maar de hare. Ik vind: het is nooit te laat om te veranderen.

Een kerstdiner is hiervoor echter niet de geschikte plek. Ik neem deze verantwoordelijkheid niet op me omdat ik tenslotte ook gezellig wil gourmetten. En ik geef haar in andere vorm waar ze behoefte aan heeft: liefde en gezelligheid.

Met deze ietwat dubieuze kerstgedachte wil ik graag afsluiten.

woensdag 21 december 2011

Zelfs water heeft een weerstand

Ik zit een beetje in een conflict, moet ik eerlijk bekennen.

Eerst: vanwaar de lange radiostilte? Gaat het wel goed met mij? Ben ik aan het afglijden? Of verdrinken, om maar even in het waterjargon te blijven? Nee. Maar als ik geen hulp had gehad zou dat wel gebeurd zijn. Ja, u leest het goed, hulp. Een holistische, natuurgeneeskundige hulp, die zowel op emotioneel als lichamelijk vlak behandelt. Ik ben hier erg over te spreken.

Dat is één anker van het dilemma. Moet ik hierover praten? Moeten de impulsen die mijn dit mij geeft de leidraad zijn voor mijn blog? (Niet dat zulke overwegingen mij ooit hebben tegengehouden, trouwens. Ik ben een lekke dam. Erg afschrikwekkend, ja, sorry. Ik doe mijn best een goedwerkende sluis te bouwen. Maar god mag weten hoe je sluizen bouwt.)

Misschien in een afgeleide, poëtische vorm. Dat is tenslotte hoe kunst bij mij altijd gestalte krijgt: gecodeerde, afgeleide, geromantiseerde emoties. En niet zomaar 'emoties', nee, één bepaalde groep emoties. Verdrietige. Daarom heeft mijn werk vaak een wat melancholiek sfeertje, hieronder gedemonstreerd:


Even een reminder: deze blog heet nu niet voor niets AQUA, en ik onderteken mijn blogposts niet voor niets met het woord aquarius. Dit betekent voor mij de bewustwording (het aquariustijdperk draait om bewustwording) van water, het water dat zich in mijn onderbewuste ophoudt. Ik droom regelmatig over water, namelijk, dat ik erin terechtkom, dat het me meesleurt in onderstromen, gemalen - en dan houdt de droom op. Ik kan het goed onderdrukken, namelijk. Ik voel het water in mijn droom ook niet. In je dromen zit je gewoontebewustzijn aan het stuur: de reacties in je droom zijn de reacties zoals je ze gewend bent. Zoals je geconditioneerd bent, om er even wat psychologie in te gooien.

Ik zie eczeem, en de oude Chinezen met mij, als heet water. Water en vuur zijn twee polen van dezelfde reinigende energie. Daarom hebben zowel weegbree als brandnetel grofweg dezelfde geneeskrachtige werking: ze zuiveren het bloed. Beiden helpen tegen eczeem. Maar ze werken ook tegengesteld: als je je hebt gestoken aan een brandnetel helpt het om er met gekneusd weegbreeblad over te wrijven. Ik drink vaak brandnetel- of weegbreethee. Soms meng ik het. Daar ben ik een beetje zenuwachtig over. Ik weet niet wat het doet om twee tegengestelde krachten te mengen. Wordt de reinigende werking dan versterkt, of is plus + min = neutraal? Wat zijn de werkzame stoffen erin eigenlijk en hoe werken ze? Zijn het dezelfde of vullen ze elkaar aan of werken ze elkaar zelfs tegen?

Ik ben, al associërend en lerend, een web van informatie aan het vormen dat mij helpt bij mijn genezing. Dit betreft de geestelijke, symbolische wereld, maar ook de materiele dus, in de vorm van voeding en het spijsverteringskanaal, zoals in de voorgaande alinea gedemontstreerd. Alles om het hete water eruit te laten lopen. En dan heb ik het niet over aderlaten, maar over het uiten van mijn emoties, zo belangrijk in therapie. Dat kan ik niet zo goed in het echte leven, en velen met mij. Maar dus vandaar dat ik deze blog bijhoud, en vind je het gek: dan is het hier ineens een waterval.

Maar ik had het over de vorm die mijn kunst nu moet aannemen. Daarmee zit ik behoorlijk in mijn maag. Mijn therapeut heeft nogal stellige ideeën over kunst, wat ik zowel ergerlijk als verfrissend vind. Hij zegt dat ik kunst moet (daar heb je het al) gaan maken vanuit positieve gevoelens, en niet zo 'laag op de toonschaal'. Hij heeft een toonschaal: een met smileys geillustreerde kaart met daarop een stuk of 40 emoties, beginnend bij 'serene staat' en eindigend bij 'totale mislukking', die daartussen in sprongen van 'tevreden' naar 'woede' naar 'angst' naar 'verdriet' en tenslotte naar ronduit depressieve gevoelens als boetedoening, schuld, andere lichamen verafgoden en 'je niets voelen' gaat. Er zitten subtiele omslagpunten tussen die emoties. Zo gaat 'tevreden' naar 'woede' via ontevreden, pijn en openlijke vijandigheid of iets in die richting. Ik kan het me niet meer precies herinneren, maar dan heb je een beetje een beeld.

Ik maak kunst vanuit verdriet en medeleven (die komen na elkaar). Daarom heeft het voor mij ook een troostende functie. Zo blaas ik stoom (heet water) af. De taal zit vol uitdrukkingen die mij ten dienst zijn in deze wateranalogie. Stoom afblazen gaat ook over woede. Hoe zit dat dan met die woede? Is woede niet vuur, en verdriet water? In de Indiase geneeskunst, de Ayurveda, zijn er drie energieen die je in je lichaam in balans moet houden: vata, pitta en kapha. Pitta is voornamelijk vuur, met een beetje water erin. Heet water. Een overschot aan pitta, zo leerde de Ayurveda mij, veroorzaakt eczeem, een hete, jeukende ziekte. Als je je emoties niet uit word je ziek. Woede en verdriet zijn twee kanten van dezelfde medaille. Woede is dezelfde energie, ergens tegen gericht, bij verdriet weet je het niet meer. Woede geeft kracht, verdriet ontkracht. Ik kan me beter boos voelen, zegt de therapeut, want dan richt ik die energie tenminste ergens op in plaats van dat ik hem laat ontsnappen. Overigens is de therapeut niet van de Ayurveda of Chinese geneeswijzen, dat komt uit boekjes die ik zelf heb gelezen, maar ik combineer het zelf allemaal zo het mij uitkomt.

Oké, mijn dilemma heeft nu al een beetje vorm gekregen. Je kunt het misschien wel raden. Enerzijds heb ik behoefte om mijn kennis over gezondheid, psychologie, alternatieve geneeswijzen en voeding te delen, en die komt voort uit mijn eigen weg, anderzijds wil ik ook gewoon kunst maken, en die komt ook voort uit mijn eigen weg. En laat 'mijn eigen weg' - toegeven,een wat onhandige formulering - op dit moment een beetje laag in de toonschaal zitten. Niemand wil graag naast een lekkende dam zitten. Maar voordat de sluis gebouwd is ontstaan er toch steeds nieuwe gaten. Deze blog is een prima oplossing, omdat ik het over beide aspecten van mijn leven kan hebben, blijkt keer op keer. Deze blogpost is ook nu weer een antwoord op de vraag die ik erin stel.

Maar dit had ik al uitgelegd in de andere aqua-blogs. En hoe waardevol het ook is om met voortschrijdend inzicht dezelfde informatie uit te leggen, zo kom ik nooit toe aan het verspreiden van mijn kennis. Zo blijf ik stilstaan. Dat is met de gaten bezig zijn in plaats van met de sluis.

Wat nu? Aha. Hier komt de creativiteit om de hoek kijken.

Ik heb al minstens één creatief besluit genomen (mijn therapeut zou zeggen: een besluit is de ultieme creatie). Ik ga, in navolging van de zovele foodblogs die je op internet vindt, mijn eten fotograferen. Ik eet namelijk heel bewust en gezond en hopelijk inspirerend voor U allen. Oké, het is niet geniaal, en misschien een beetje een anticlimax, maar kom op, je hoeft alleen maar plaatjes te kijken dus zo moe hoef je er ook weer niet van te worden. Verwacht dus de komende tijd (lees: als ik na reeds twee dagen gezocht te hebben eindelijk die vermaledijde oplader van mijn camera heb gevonden) een paar visuele culinaire fotoshots tot u te nemen. Dat zit in ieder geval hoog op de toonschaal. En verder maak ik gewoon lekker een paar melancholieke tekeningetjes. Wie weet bouw je zo een sluis.

Dit wordt nog een hels karwei. Zal ik ooit de sprong naar perfectie kunnen wagen? U leest het volgende week in 'AQUA, het verhaal van het lekkende darmkanaal'.

vrijdag 16 december 2011

Het hoofd boven water houden

Even een berichtje om te zeggen dat ik nog steeds rondloop op deze aardbol, zij het wat minder in virtuele vorm, omdat ik geen zin heb om kort noch lang naar lichtgevende schermpjes te staren. Mijn excuses voor verlate reacties, mobiel danwel per digitale post.

Ze zeggen dat je het nooit verleert, eigenlijk. Maar laat toch één ding als een paal boven water staan: ik kan weer zwemmen!

Meer informatie volgt.