zaterdag 9 april 2011

The King's Speech 5

En dan kan ik beginnen te varen, zei ik in mijn vorige blog. Maar is de zee nog wel hetzelfde?
Eergisteren zei mijn docente me dat ze dacht dat het pad naar verlichting en de weg van de kunst elkaar in de weg zitten. Ik wil daar graag nog met een andere docent (Roland Schimmel) over praten, want ik heb het idee dat bij hem wel alles op één lijn ligt.
Mijn veranderende bloginhoud is natuurlijk een goede illustratie van deze beide wegen, die van de kunst en die van het nirwana. Ik ben op dat tweede pad gestapt (voor de nieuwsgierigen: nee, ik heb (nog?) geen verlichtingservaring gehad) en ineens verandert ook nabeelden.blogspot.com. De vraag is: is dit dan nog wel kunst te noemen? Nee, deze blogposts beschouw ik inderdaad niet als kunst.

Roland Schimmel had het over de tentoonstelling, 'In the Spur of the Moment'. Dit was wat hij zei, geparafraseerd: 'Als je in the spur of the moment bent, kun je alle energie uit een moment halen, dan beweegt je leven zich van synchroniciteit naar synchroniciteit.' Hij besloot met: 'De vraag is of dat dan kunst is'.

Ik ben bang van niet. Wat dan?

Nu we het over synchroniciteiten (zinvol toeval) hebben: Roland Schimmel maakt kunst die gaat over hoe onze waarneming ons voor het lapje houdt. Hij maakt daarbij gebruik van de nabeeldwerking in je ogen. Vorig jaar moest ik mijn docententeam kiezen en ik koos mede voor dit team omdat ik dit na een google-actie ontdekte, en mijn blognaam natuurlijk hetzelfde was. Ik heb altijd geschroomd uit te leggen waarom mijn blog 'nabeelden' heet. Dat is niet zomaar, namelijk. Mijn concept van nabeelden is abstract en te vergelijken met het begrip 'synchroniciteiten'. Het betreft hier nabeelden uit de toekomst, visioenen die je hebt over hoe je denkt dat iets gaat verlopen en je bent bijna in trance terwijl je het bedenkt, op dat moment alle bouwstoffen gebruikend die voorhanden zijn in je leven. Je denkt: dit voelt zo juist, het moet wel waar zijn, het moet wel uitkomen, in één of andere vorm. Deze beelden blijven even op je netvlies gebrand staan, als nabeelden. Dan verdwijnen ze weer, omdat de toekomst ook verdwijnt en plaatsmaakt voor een nieuwe. Extreem dagdromen kun je het ook noemen. Is het zinvol? Natuurlijk komen die nabeelden nooit uit: de enige persoon die erin figureert ben je zelf, zelfs al spelen alle andere mensen uit je leven erin mee. (En zelf ben je ook maar één van de mensen in je leven. Niet de eerste de beste, wel de eerste. Dit terzijde, het maakt mijn punt ingewikkelder maar ik vond het wel de moeite waard om over na te denken.) Alle mensen die je laat opdraven voor zo'n visioen zijn slechts representaties van de werkelijke mensen. Daarom zijn relaties ook zo lastig: je moet continu loslaten hoe je denkt dat alles in elkaar zit.
Laat ik mijn eigen vraag beantwoorden: ja, het is zinvol. Alleen niet op de manier die je geneigd bent te geloven. Als je verliefd bent tuin je in het idee van voortbestemde, eeuwige liefde. Maar alles waar je de ander in ophemelt en van beschuldigt kun je uiteindelijk herleiden tot jezelf. Deze nabeelden zijn dus een manier om jezelf te leren kennen. Net als dromen. Daarom zijn het ook dagdromen. Nabeelden hoeven niet alleen over relaties te gaan, ze kunnen ook een werk betreffen. Ik heb weleens dat ik van een nabeeld een beeld maak, en het zo uit de toekomst in het heden plaats en dan is het uiteindelijk een self-fullfilling prophecy geworden. Het liefst wil ik dat het altijd zo is, want ik geloof erin dat deze werken de belangrijkste zijn die je kunt maken in je leven (en daarnaast is het prettig controle uit te kunnen oefenen op de weg van zo'n droom. 'Love's a two-way dream' zong Bjork al, daarin ben je dus altijd afhankelijk van de ander). Daarom heb ik deze blog 'nabeelden' genoemd, in de hoop dat ik vanaf dat moment alleen nog maar belangwekkende kunst zou maken...
In Plato-termen gesproken: ik tracht dus de 'idee' uit te drukken met mijn kunst. Kunst is voor mij dus niet, wat Plato stelde, nutteloos omdat het een mimesis van een mimesis is, maar je wordt ermee teruggeleid naar de oorsprong.

Nog even terug. 'De vraag is of dat dan kunst is'. Nee, maar het kan wel kunst opleveren.
Na nog wat nageboortes betreffende emoties en energieblokkades zal mijn - toegegeven, af en toe wat meanderende - verhaal rond zijn, en dan wordt dit weer een blog waar je kunst op kunt vinden.
Maar nabeelden staan er sowieso op.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen